W 1954 roku przypadała 50 rocznica powstania FIFA, która od 1932 roku swoją siedzibę
miała w Zurychu i z tego powodu już na pierwszym powojennym a 25tym z koleji Kongresie
FIFA obradującym w Luksemburgu w dniach 25-27 lipca 1946 roku Szwajcarii przyznano
organizację mistrzostw w 1954 roku. Atutem Szwajcarii była jej neutralność podczas
wojny, dzięki czemu nie została zniszczona jak wiele innych krajów europejskich i miała
gotowe zaplecze sportowe oraz środki na zorganizowanie turnieju. I całe 8 lat na
przygotowania.
Termin składania zgłoszeń do turnieju upływał 31 stycznia 1953 roku. Zgłosiło się 45
reprezentacji. Szwajcaria jako gospodarz i Urugwaj jako obrońca tytułu nie musiały brać
udziału w eliminacjach. Europie przyznano 12 miejsc, Amerykom 3 miejsca, Azja
i Afryka otrzymały wspólnie 1 miejsce a Australia i Oceania nie brały udziału w
turnieju. Losowanie grup eliminacyjnych odbyło się 15 lutego 1953 roku w Zurychu.
W 1954 roku władze FIFA wybrały nowego przewodniczącego (prezydenta), którym został Belg
Rodolphe Seeldrayers. Nowy przewodniczący postanowił zmodyfikować nieco system rozgrywek
finałowych. W pierwszej fazie polegającej na rywalizacji grupowej 16 finalistów
podzielono na 4 grupy w taki sposób, że w każdej z nich znalazły się dwie drużyny
rozstawione (najsilniejsze zespoły, faworyci) oraz dwie drużyny nierozstawione
(najsłabsze zespoły). Komitet Organizacyjny FIFA (FIFA Organising Committee) w drodze
tajnego głosowania ustalił, że w skład drużyn rozstawionych wejdą: Anglia, Austria,
Brazylia, Francja, Turcja, Urugwaj, Węgry i Włochy. Losowanie grup odbyło się 30
listopada 1953 roku w St-Gotthard Hotel w Zurychu. Drużyny rozstawione nie grały ze
sobą tylko z drużynami nierozstawionymi. W związku z tym każdy zespół rozgrywał tylko
2 mecze grupowe. Dwie najlepsze drużyny z każdej grupy awansowały do następnej fazy. O
kolejności w tabeli decydowała liczba zdobytych punktów. Jeśli druga i trzecia drużyna
w grupie uzyskały po tyle samo punktów to drużyny te musiały rozegrać między sobą mecz
barażowy, który decydował o dalszym awansie. Innym "urozmaiceniem" w fazie grupowej
były dogrywki w zakończonych remisem meczach. Fazy pozagrupowe rozgrywano systemem KO
(knock-out, czyli przegrywający odpada). System rozgrywek z tak zmodyfikowanym
sposobem przeprowadzania fazy grupowej nie sprawdził się i zrezygnowano z niego
wkrótce potem.
Obrońca tytułu, Urugwaj, uległ faworytom, Węgrom, w półfinale i ostatecznie zajął
czwarte miejsce. Natomiast w finale spotkały się reprezentacje Węgier i Niemiec. Z
jednej strony potężny faworyt, mistrzowie olimpijscy z 1952 roku, którzy nie
przegrali meczu od ponad 4 lat, mający w swoich szeregach światowej sławy zawodników
grających w najlepszych europejskich klubach a z drugiej strony nieznani amatorzy
ponownie przyjęci do FIFA dopiero co w 1950 roku i nie posiadający jeszcze nawet
zawodowej ligi. A jednak to oni, amatorzy z Niemiec, w wielkim finale, w strugach
ulewnego deszczu sięgneli po swój pierwszy mistrzowski tytuł. W Niemczech wydarzenie to
znane jest pod nazwą "cud w Bernie". Jest to jedyny przypadek w historii turnieju
kiedy to amatorzy zupełnie niespodziewanie zdobyli Puchar Świata. Dla Węgrów była to
prawdziwa katastrofa i po meczu oskarżali arbitrów o błędy sędziowskie a Niemców o
stosowanie dopingu. Reprezentacja Niemiec została trzecim mistrzem świata (po Urugwaju i
Włoszech).
Po raz pierwszy otwarcie turnieju oraz mecz inaugurujący turniej transmitowano w
telewizji. Wypuszczono też do obiegu pamiątkowe monety okolicznościowe upamiętniające
organizację mistrzostw przez Szwajcarię. Pomijając fakt, że większość stadionów miała
zbyt małą pojemność turniej można było uznać za udany co odzwierciedliło
się w zaskakującym wszystkich finale oraz w sukcesie finansowym. Dochód z imprezy
oszacowano na 1,3 miliona USD.
|
