Szwecja wyrażała chęć zorganizowania turnieju w 1954 roku jednak ze względu na
przypadającą w 1954 roku 50 rocznicę powstania FIFA wycofała swoją kandydaturę na rzecz
Szwajcarii. W zamian za to obiecano Szwedom przyznanie turnieju w 1958 roku. I słowa
dotrzymano. 27dmy Kongres FIFA obradujący w Rio de Janeiro w dniu 23 czerwca 1950 roku
przyznał prawo do zorganizowania szóstego turnieju Szwecji. Na tym kongresie FIFA
wprowadziła zasadę, że turnieje bedą organizowane na przemian raz w Europie a raz w
Ameryce. Szwecja miała 8 lat na przygotowania.
Termin składania zgłoszeń do turnieju upływał 31 marca 1956 roku. Zgłosiło się 56
reprezentacji. Szwecja jako gospodarz i RFN jako obrońca tytułu nie musiały brać udziału
w eliminacjach. W latach wcześniejszych FIFA przeprowadzała eliminacje ogólnoświatowe. Z
turnieju na turniej było coraz więcej reprezentacji chętnych do wzięcia udziału w walce
o Puchar Świata. W związku z tym FIFA wprowadziła nowe zasady przeprowadzania eliminacji
wstępnych. Od tego turnieju każda z federacji (UEFA, CAF, AFC, CONMEBOL, CONCACAF) miała
samodzielnie zorganizować i przeprowadzić rozgrywki eliminacyjne we własnej strefie
kontynentalnej. Strefie UEFA przyznano 11 miejsc, strefie CONMEBOL przyznano 3 miejsca,
strefie CONCACAF przyznano 1 miejsce, strefy CAF i AFC otrzymały wspólnie 1 miejsce i
wspólnie przeprowadzały eliminacje, natomiast Australia i Oceania nie powołały jeszcze
swojej federacji kontynentalnej (OFC powstała dopiero w listopadzie 1966 roku) i nie
brały udziału w turnieju. Losowanie grup eliminacyjnych odbyło się 27 kwietnia 1956 roku
w Zurychu.
Zmodyfikowany system rozgrywek finałowych testowany cztery lata wcześniej w Szwajcarii
nie sprawdził się, więc zrezygnowano z podziału na drużyny rozstawione i nierozstawione.
W zamian za to Komitet Organizacyjny FIFA (FIFA Organising Committee) w pierwszej
fazie rozgrywek polegającej na rywalizacji grupowej tak podzielił 16 finalistów na 4
grupy, że w składzie każdej z nich znalazła się jedna
drużyna z Europy Zachodniej, jedna z Europy Wschodniej, jedna z Wysp Brytyjskich i jedna
z Ameryki. Losowanie grup odbyło się 8 lutego 1958 roku w studiu szwedzkiej telewizji w
Sztokholmie. Dwie najlepsze drużyny z każdej grupy awansowały do następnej fazy. O
kolejności w tabeli decydowała liczba zdobytych punktów. Pojawiło się nowe kryterium,
a mianowicie "średnia bramek", którą wyliczano według prostego wzoru - liczbę goli
zdobytych dzielono przez liczbę goli straconych. Jeśli pierwsza i druga drużyna
w grupie uzyskały tyle samo punktów to o kolejności decydowała właśnie średnia bramek.
Jeśli druga i trzecia drużyna w grupie uzyskały tyle samo punktów to drużyny te
musiały rozegrać między sobą mecz barażowy, który decydował o dalszym awansie.
Fazy pozagrupowe rozgrywano systemem KO (knock-out, czyli przegrywający odpada).
Do turnieju wróciła silna Argentyna, mistrz Ameryki Południowej, która była skłócona z
FIFA z powodu nie przyznania jej organizacji mistrzostw w 1938 i z tego tytułu nie brała
udziału w 3 poprzednich mistrzostwach. Po raz pierwszy do walki o Puchar Świata stanęła
mocna reprezentacja ZSRR, mistrz olimpijski z Melbourne z 1956 roku, której
pierwszoplanową postacią był legendarny bramkarz Lew Jaszyn. Mocni przed 4 latami Węgrzy
po odpływie ich najlepszych zawodników za granicę po wydarzeniach z 1956 roku przestali
się liczyć i nawet nie wyszli z grupy. Również Niemcy, obrońcy tytułu, nie byli
traktowani jako faworyt co odzwierciedlało się w ich grze i w czwartym miejscu, które
ostatecznie zajęli. Wysoko notowana była reprezentacja Anglii jednak i ona przestała się
liczyć po katastrofie lotniczej, w której zginęło wielu piłkarzy Manchesteru United
zasilających reprezentację narodową. Skutkiem tego Anglicy podobnie jak Węgrzy nawet
nie wyszli z grupy. Największym faworytem turnieju była Brazylia, która dysponowała
bardzo silnym zespołem (w swoim składzie miała 17-letniego wówczas Pelego debiutującego
w turnieju) i bardzo silną motywacją za nieudany finał sprzed ośmiu lat
kiedy to na własnych stadionach Puchar Świata wymknął jej się z rąk za sprawa Urugwaju.
I to właśnie Brazylia zmierzyła się w wielkim finale z gospodarzami. Szwedzi nie mieli
szans z doskonale wyszkolonymi canarinhos, których brasiliana (gra systemem
1-4-2-4) zachwyciła caly świat. Brazylia zdobyła swój pierwszy puchar i tytuł
mistrza świata. Została czwartą drużyną, która dołączyła do "klubu mistrzów" (po
Urugwaju, Włoszech i RFN).
Szwedzi gościli piłkarzy na stadionach 12 miast. Dwa z nich wybudowano, a dwa inne
rozbudowano specjalnie z okazji turnieju. Meczom poświęcano dużo uwagi w telewizji w
całej Europie Zachodniej. We wschodniej niestety nie ze względu na niekompatybilne
systemy telewizyjne w obu częściach Europy (PAL i SECAM). Sukces piłkarski Brazylii nie
był dla nikogo zaskoczeniem w przeciwieństwie do sukcesu finansowego. Dochód z imprezy
szacowany na 2,3 miliona USD był prawie dwukrotnie wyższy niż 4 lata wcześniej.
|
