Do zorganizowania dwunastego turnieju zgłosili się Ci sami kandydaci co do zorganizowania
dziesiątego turnieju, czyli RFN i Hiszpania. Ponieważ już w 1964 roku obiecano Niemcom
organizację turnieju w 1970 roku Hiszpania wycofała wtedy swoją kandydaturę
w zamian za co otrzymała gwarancję organizacji turnieju w 1982 roku. I tak też się stało.
35ty Kongres FIFA obradujący w Londynie w dniu 6 lipca 1966 roku wybrał Hiszpanię na
gospodarza turnieju w 1982 roku. Jak łatwo policzyć Hiszpania miała najwięcej czasu na
przygotowania w historii turnieju, bo aż rekordowo 16 lat.
Dzięki telewizji popularność mistrzostw wzrastała z turnieju na turniej. Coraz więcej
reprezentacji zgłaszało się do eliminacji i coraz więcej związków piłkarskich
rejestrowało się w FIFA. Rozgorzała dyskusja na temat zwiększenia liczby finalistów.
Zwolennicy twierdzili, że dzięki temu jeszcze bardziej wzrośnie zainteresowanie futbolem
a większa ilość meczy to większy dochód z reklam i praw do transmisji telewizyjnych.
Przeciwnicy natomiast byli zdania, że większa ilość drużyn w turnieju oznacza spadek
poziomu gry. Zachodziły obawy, że do turnieju dostaną się przeciętne zespoły, które
obniżą jakość futbolu. Ostatecznie górą byli zwolennicy i Komitet Wykonawczy FIFA
(Executive Committee, w skróce Exco) obradujący w Zurychu 18 maja 1979 podjął decyzję o
zwiększeniu liczby uczestników turnieju z 16 do 24. Do tej pory w rozgrywach o Puchar
Świata dominowały drużyny z Europy i Ameryki Południowej. Zwiększenie liczby drużyn
zwiększyło szanse na udział w turnieju egzotycznych ekip z Afryki, Azji, Oceanii i strefy
CONCACAF, które do tej pory praktycznie nie odgrywały żadnej roli i nie
osiągały żadnych znaczących sukcesów na poprzednich turniejach.
Termin składania zgłoszeń do turnieju upływał 31 sierpnia 1979 roku. Zgłosiło się 109
reprezentacji. Hiszpania jako gospodarz i Argentyna jako obrońca tytułu nie musiały brać
udziału w eliminacjach. Losowanie grup eliminacyjnych odbyło się 14
października 1979 roku w Zurychu. Zwiększenie ilości finalistów przełożyło się na większą
ilość miejsc dla poszczególnych stref. Strefie UEFA przyznano 14 miejsc, strefie CONMEBOL
przyznano 4 miejsca, strefy CAF i CONCACAF otrzymały po 2 miejsca każda, natomiast strefy
AfC i OFC otrzymały wspólnie 2 miejsca i razem przeprowadzały eliminacje.
Większa ilość uczestników wymusiła modyfikację systemu rozgrywek finałowych. W fazie
pierwszej, grupowej, 24 finalistów podzielono na 6 grup. W każdej grupie znalazła się
jedna drużyna rozstawiona (faworyt). Komitet Organizacyjny FIFA (FIFA Organising
Committee) postanowił, że w skład drużyn rozstawionych wejdą: Hiszpania (gospodarz),
Argentyna (obrońca tytułu), Anglia, Brazylia, RFN i Włochy. Losowanie grup odbyło się
16 stycznia 1982 roku w Madrycie w "Palacio de Congresos" pod patronatem rodziny
królewskiej. Dwie najlepszy drużyny z każdej grupy awansowały do następnej fazy, w
której ponownie zostały podzielone na 4 grupy. Zwycięzcy grup drugiej fazy awansowali
do kolejnej fazy turnieju. Jeśli drużyny zdobyły taka samą liczbę punktów to o
kolejności w grupie decydowała różnica bramek wyliczana według bardzo prostego
wzoru: liczba goli zdobytych minus liczba goli straconych. Jeśli drużyny
uzyskały taką samą liczbę punktów i taką samą różnicę bramek to o kolejności decydowała
liczba bramek strzelonych. Fazy pozagrupowe rozgrywano systemem KO
(knock-out, czyli przegrywający odpada). Jeśli mecz nie został rozstrzygnięty ani w
regulaminowym czasie gry ani w dogrywce to o awansie do dalszych rozgrywek decydowały
rzuty karne, które wprowadzono juz na poprzednim turnieju jednak wtedy nie było okazji
aby skorzystać z tego rozwiązania.
Dzięki zwiększeniu ilości zespołów, w turnieju pojawiło się kilka nowych egzotycznych
drużyn: Algieria, Kamerun, Kuwejt, Honduras, Nowa Zelandia. Pozytywnie wyróżniły się dwie
pierwsze. Algieria jako pierwsza drużyna afrykańska pokonała drużynę europejską i to nie
byle kogo a dwukrotnych mistrzów świata. Algieria pokonała Niemców 2:1 oraz Chile 3:2 i
mogła sprawić ogromną niespodziankę awansując do drugiej fazy jednak na jej drodze
stanęła Austria i RFN. Ich mecz nazwano skandalem. Powszechnie uważano, że sąsiedzi się
dogadali i ustawili mecz ale dowodów na to nie było. Faktem jest, że tylko dzięki takiemu
wynikowi Niemcy mogli awansować dalej. W pierwszej fazie rozgrywek faworyci nie
błyszczeli ale również nie zawiedli i awansowali do drugiej fazy. W drugiej fazie
szczególna była grupa 3 - tzw. "grupa śmierci" złożona z reprezentacji Argentyny -
aktualnego mistrza świata, Brazylii - trzykrotnego mistrza świata i Włoch - dwukrotnego
mistrza świata. Zwycięzcą grupy zostali Włosi i to oni zagrali w wielkim finale z
reprezentacją Niemiec. Solidna obrona, wysokie morale po wygranych z Argentyną i Brazylią
oraz zmęczenie Niemców po długim półfinale z Francją dały Włochom trzeci tytuł mistrzów
świata. Trzecie miejsce w turnieju zajęła reprezentacja Polski pokonując Francuzów
zmęczonych długim meczem półfinałowym z Niemcami. Biało-czerwoni walczyli o Puchar Świata
w cieniu stanu wojennego i istniały obawy, że sytuacja w kraju może wpłynąć negatywnie na
ich postawę i grę. Jednak jak się okazało były to bezpodstawne obawy.
Po raz pierwszy w turnieju udział wzięły reprezentacje z wszystkich kontynentów. Głównie
dzięki zwiększeniu liczby finalistów. Mecze rozgrywano na rekordowej liczbie 17stu
stadionach. Poważnym minusem był kalendarz spotkań podpasowany pod telewizję.
Dwa ostatnie mecze pierwszej fazy nie były rozgrywane w tym samym czasie co dawało
możliwość do nadużyć i ustawiania meczy. Conajmniej dwa mecze podejrzewano właśnie oto,
że były wyreżyserowane: RFN - Austria i Irlandia Pn - Hiszpania. Dowodów na to jednak nie
było. Maskotką turnieju była uśmiechnięta pomarańczka o imieniu Naranjito (naranja znaczy
pomarańcza po hiszpańsku) w hiszpańskim stroju piłkarskim i z piłką w ręku. Oficjalną
piłką turnieju była piłka Tango Espana niemieckiej firmy Adidas. Nagrodę FIFA Fair Play
Trophy przyznano reprezentacji Brazylii. Od tej edycji rozgrywek o Puchar Świata
wprowadzono dwie nowe nagrody: Złotego Buta (The Adidas Golden Shoe) dla najlepszego
strzelca oraz Złotą Piłkę (The Adidas Golden Ball) dla najlepszego piłkarza. Obie nagrody
zdobył reprezentant Włoch Paolo Rossi. Dochód z imprezy oszacowano na około 31,50 miliona
USD.
|
