Swoje kandydatury na gospodarza siedemnastego turnieju wysunęły 3 kraje: Japonia, Korea
Południowa i Meksyk. Dnia 31 maja 1996 roku Komitet Wykonawczy FIFA (Executive Committee,
w skróce Exco) na posiedzeniu w Zurychu w wyniku jawnego i ustnego głosowania przyznał
organizację Japonii i Korei Południowej (być może dlatego, że Meksyk już dwukrotnie
gościł turniej). Po raz pierwszy turniej miał się odbyć na
kontynencie azjatyckim i po raz pierwszy miał dwóch współgospodarzy. Oba kraje były
niezadowolone z takiej decyzji FIFA. Koreańczycy obawiali się, że znakomita większość
kibiców i turystów zatrzyma się w Japonii, którą stać było na wybudowanie nowoczesnych
stadionów i całego zaplecza z tym związanego. Drugą kwestią była wciąż pamiętana w Korei
okupacja ich kraju przez Japończyków na początku XX wieku. Kolejną niedogodnością była
spora odległość między nimi, która stwarzała problemy organizacyjne. Gospodarze mieli 6
lat na przygotowania i pokonanie trudności.
Do turnieju zgłosiło się 199 reprezentacji. Korea Południowa i Japonia jako gospodarze
oraz Francja jako obrońca tytułu nie musiały brać udziału w eliminacjach. Strefie UEFA
przyznano 14 miejsc bezpośrednich i 1 miejsce pośrednie, strefie CONMEBOL przyznano 4
miejsca bezpośrednie i 1 miejsce pośrednie, strefie CONCACAF przyznano 3 miejsca
bezpośrednie, strefie CAF przyznano 5 miejsc bezpośrednich, strefie AFC przyznano 4
miejsca bezpośrednie i 1 miejsce pośrednie, natomiast strefa OFC otrzymała tradycyjnie 1
miejsce pośrednie.
Format turnieju był taki sam jak 4 lata wcześniej. W pierwszej fazie 32 finalistów
podzielono na 8 grup. Losowanie tych grup odbyło się 1 grudnia 2001 roku w koreańskim
mieście Busan w BEXCO (Exhibition and Convention Centre, czyli Centrum Wystawowe i
Konferencyjne). Wśród 32 ekip 8 to drużyny rozstawione (najsilniejsze zespoły, faworyci),
które rozmieszczono po jednej w każdej grupie. Drużyny te to: Korea Południowa
(współgospodarz), Japonia (współgospodarz), Francja (obrońca tytułu) oraz Argentyna,
Brazylia, Hiszpania, Niemcy i Włochy. To, które zespoły zyskały miano rozstawionych FIFA
ustaliła na podstawie rezultatów trzech ostatnich turniejów oraz na podstawie rankingów
FIFA z trzech ostatnich lat (z grudnia 1999, z grudnia 2000 i z listopada 2001 roku).
Dużą niespodzianką jest brak reprezentacji Anglii wśród drużyn rozstawionych. Spowodowane
to było nie zakwalifikowaniem się Anglii do turnieju w 1994 roku. Dwie najlepsze
drużyny z każdej grupy awansowały do kolejnej fazy rozgrywek. Jeśli drużyny zdobyły taka
samą liczbę punktów to o kolejności w grupie decydowała różnica bramek wyliczana
według bardzo prostego wzoru: liczba goli zdobytych minus liczba goli straconych.
Jeśli drużyny uzyskały taką samą ilość punktów i taką samą różnicę bramek to o
kolejności decydowała liczba bramek strzelonych. Fazy
pozagrupowe rozgrywano systemem KO (knock-out, czyli przegrywający odpada). Jeśli mecz
nie został rozstrzygnięty w regulaminowym czasie gry zarządzano dogrywkę, która trwał
tylko do momentu strzelenia pierwszego gola, tzw. "złotego gola". Drużyna, która go
zdobyła awansowała do następnej fazy. Jeśli w dogrywce nie padł złoty gol to mecz kończył
się serią rzutów karnych wyłaniających zwycięzcę.
Sześć spośród ośmiu drużyn rozstawionych wyszło z grupy. Zawiodła tylko Francja i
Argentyna, które odpadły w pierwszej fazie. Francja, obrońca tytułu, wzbudziła wielką
sensację już na samym starcie turnieju. W meczu otwarcia uległa reprezentacji Senegalu i
ostatecznie zajęła ostatnie miejsce w grupie z zaledwie jednym punktem na koncie nie
zdobywając przy tym ani jednej bramki. W tej edycji Pucharu Świata udział wzięli wszyscy
dotychczasowi mistrzowie: Brazylia, Niemcy, Włochy, Argentyna, Urugwaj, Anglia i Francja.
Zadebiutowały cztery reprezentacje: Chiny, Ekwador, Senegal i Słowenia. Jednak tylko
Senegal odniósł sukces i dotarł aż do ćwierćfinałów. Pozostali debiutanci pożegnali się z
turniejem w fazie grupowej. Taki sam los spotkał reprezentację Polski, która powróciła do
walki o Puchar Świata po 16 latach nieobecności. Dużą niespodziankę sprawiły
reprezentacje Turcji i Korei Południowej zajmując odpowiednio miejsce 3 i 4. Przed
ośmioma i przed czterema laty wyraźnie dominowały drużyny z Europy co najbardziej
widoczne było w ćwierćfinałach, gdzie na osiem drużyn aż sześć lub nawet siedem to były
drużyny europejskie. Na boiskach Japonii i Korei Południowej poziom był już bardziej
wyrównany. Na osiem drużyn grających w ćwierćfinałach tylko trzy pochodziły z Europy. W
wielkim finale spotkali się Brazylijczycy, wicemistrzowie sprzed czterach lat oraz
Niemcy, stali bywalcy fazy finałowej. Mecz ten był pojedynkiem pomiędzy najlepszym
bramkarzem mistrzostw Oliverem Khanem i najlepszym strzelcem mistrzostw Ronaldo, który
zdobywając dwie bramki zdobył dla Brazylii kolejny tytuł mistrza świata. Był to już piąty
tytuł dzięki, któremu Brazylia stała się niekwestionowanym liderem i najbardziej
utytułowaną drużyną w historii turnieju. Ciekawostką jest fakt, iż Canarinhos wygrywali
Puchar Świata na każdym kontynencie, na którym był on organizowany (1958 Europa, 1962
Ameryka Południowa, 1970 i 1990 Ameryka Północna, 2002 Azja). Może w 2010 roku dołączą do
kolekcji Puchar z Afryki.
Maskotkami turnieju były trzy komputerowo wygenerowane stworzenia o imionach Ato, Kaz
oraz Nik grające w atmoball, fikcyjny sport podobny do futbolu. Oficjalną piosenką była
utwór amerykańskiej wokalistki Anastacii pod tytułem "Boom". Oficjalną piłką była piłka
Fevernova firmy Adidas. Nagrodę FIFA Fair Play Trophy przyznano reprezentacji Belgii.
Złotego Buta (The Adidas Golden Shoe) dla najlepszego strzelca otrzymał Brazylijczyk
Ronaldo. Złotą Piłkę (The Adidas Golden Ball) dla najlepszego piłkarza oraz nagrodę dla
najlepszego bramkarza (Yashin Award for the Best Goalkeeper) otrzymał Niemiec Oliver
Kahn. Za najciekawszy zespół uznano reprezentację Korei Południowej i to ona zdobyła FIFA
Award for the Most Entertaining Team.
|
